CYFROPOL

język polski przed maturą

KSIĄŻKI OTWIERAJĄ W MAGICZNY SPOSÓB PRZESZŁOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ, SĄ PO STRONIE ŻYCIA, NAWET JEŚLI OPISUJĄ ŚMIERĆ. OTWIERAJĄ OCZY KU PRAWDZIE, CHOCIAŻ BARDZO INTENSYWNIE PRZYGLĄDAJĄ SIĘ KŁAMSTWU.  A SŁOWA - TO WODA ŻYCIA, W KTÓREJ JESTEŚMY ZANURZENI I Z KTÓREJ PIJEMY - CIĄGLE NIENASYCENI.

                                                                                                                                                                                

Co czytać?

LITERATURA POLSKA

I OBCA

Przed maturą!

JĘZYK POLSKI

Nasz język

NAUKA O JĘZYKU

Pomysły na lekcje ...

JĘZYK POLSKI

Porady - wypowiedź argumentacyjna

Materiał opracowany oparciu o wytyczne CKE

 

Wypowiedź argumentacyjna

 

Ma charakter problemowy. Tworzenie wypowiedzi argumentacyjnej (w formie rozprawki lub szkicu) wymaga odniesienia się do tekstu historycznoliterackiego, teoretycznoliterackiego lub krytycznoliterackiego.

 

Rozprawka

 

Ma charakter problemowy - podobnie jak na poziomie podstawowym.

Zadanie składa się z polecenia i tekstu teoretycznego (krytycznoliterackiego, historycznoliterackiego lub teoretycznoliterackiego).

 

Od zdającego wymaga się

 

  • zrozumienia załączonego do polecenia tekstu krytycznoliterackiego, historycznoliterackiego lub teoretycznoliterackiego;
  • określenia głównego problemu przedstawionego w tekście tekst wybrany do analizy musi zawierać problem wymagający rozstrzygnięcia krytycznego.

 

Zdający

 

  • rozpoznaje problem, opisuje go, proponuje rozwinięcie,

  • rozważa i ocenia rozwiązanie problemu, które przedstawił autor tekstu,

  • formułuje argumenty dowodzące słuszności stanowiska autora lub argumenty potwierdzające krytyczny stosunek wobec tego stanowiska,

  • w argumentacji wykorzystuje inne teksty kultury.

 

Szkic krytyczny to druga z form wypowiedzi argumentacyjnej, którą może napisać zdający.

 

Może mieć charakter eseju lub artykułu krytyczno-literackiego. Napisanie szkicu krytycznego wymaga wyrazistego zarysowania problemu i rozwiązania go w sposób ujawniający wyraźnie indywidualną interpretację problemu. Problem może zostać zasygnalizowany tytułem. W szkicu krytycznym wymagana jest w przejrzysta kompozycja, co nie wyklucza asocjacyjnego charakteru wypowiedzi. W wypowiedzi powinno się wyraźnie zaznaczyć dążenie do syntetycznego ujęcia analizowanego zagadnienia.

 

Praktyczne wskazówki do pisania szkicu krytycznego

 

W pisaniu eseju istotne jest wyodrębnienie i ostre zarysowanie konkretnego tematu. Ta forma wypowiedzi charakteryzuje się erudycyjnością i syntetyczną przejrzystą kompozycją właściwą dla struktury gatunku i indywidualnej (autorskiej) interpretacji problemu. Często znajdują się w szkicu aneksy, przypisy, bibliografia. To forma bardzo wymaga.

 

Najważniejsze w tworzeniu szkicu jest 12 etapów:

 

  1. staranne przeanalizowanie tematu i materiału źródłowego (odczytanie problemu, pojęć, sformułowanie tezy/tez/hipotezy/hipotez, czyli interpretowanie problemu różnymi sposobami i metodami),

  2. szerokie kojarzenie problemu z innymi możliwymi odniesieniami (tekstami kultury),

  3. funkcjonalne dobranie i uporządkowanie tekstów kultury (selekcjonowanie możliwych źródeł zastosowanych jako egzemplifikacja założeń, argumentacja i kontekstowe odniesienia),

  4. ustalenie ostatecznych zasad doboru przykładów i ich układu (rezygnacja z banalnych, zbyt często wykorzystywanych dzieł, wybranie najbardziej nośnych, ciekawych),

  5. opisanie związków i analogii pomiędzy poszczególnymi stwierdzeniami i przykładami dzieł (zarysowanie układu, logiki wywodu, czyli rozbudowanej, ale i jednorodnej całości wypowiedzi),

  6. poszerzanie wiedzy o wybranym materiale źródłowym (doskonalenie kompetencji poznawczych),

  7. tworzenie polemicznego ujęcia (ewentualnie) – różne refleksje o tym samym,

  8. konfrontacja swojego stanowiska z poglądami innych osób (wnioski z lektury i rozmawiania),

  9. komponowanie całości – zgromadzenie wszystkich myśli w samodzielne całostki znaczeniowe (redakcja językowa, stosowanie akapitów, funkcjonowanie słów-kluczy, motywu przewodniego w trosce o spójność całości wypowiedzi),

  10. ostateczna analiza układu akapitów i argumentacji (unikanie przypadkowości wyliczania),

  11.  „ogarnięcie” całości, czyli pisanie wprowadzenia, w którym może znaleźć się informacja o najważniejszym wątku, osi konstrukcyjnej, skojarzeniach, przywołania czyjejś myśli,

  12. korekta całości, szczególnie struktury po upływie jakiegoś czasu (słynne „biurko Horacego”).