CYFROPOL

język polski przed maturą

KSIĄŻKI OTWIERAJĄ W MAGICZNY SPOSÓB PRZESZŁOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ, SĄ PO STRONIE ŻYCIA, NAWET JEŚLI OPISUJĄ ŚMIERĆ. OTWIERAJĄ OCZY KU PRAWDZIE, CHOCIAŻ BARDZO INTENSYWNIE PRZYGLĄDAJĄ SIĘ KŁAMSTWU.  A SŁOWA - TO WODA ŻYCIA, W KTÓREJ JESTEŚMY ZANURZENI I Z KTÓREJ PIJEMY - CIĄGLE NIENASYCENI.

                                                                                                                                                                                                          

Kontakt:

polonista@cyfropol.eu

Polityka prywatności

KLASA 1 B LO

Lekcje

Testy - wymagania

Testy - wyniki

POW

Kartkówka - archetypy, związki frazeologiczne, Edyp

SŁOWO1. Wyjaśnij źródła pochodzenia związków frazeologicznych i podaj po dwa przykłady.                                                                    8 pkt

a) mitologia - "być w objęciach Morfeusza", "koń trojański",

b) Biblia - "hiobowe wieści", "od Annasza do Kajfasza",

c) historia - "pójść do Canossy", "miecz Damoklesa",

d) obserwacja rzeczywistości i przyrody - "mieć węża w kieszeni", "podrzucić kukułcze jajo",

e) literatura - "młodzi gniewni", "chocholi taniec".

 

2. Czego archetypem jest Tezeusz (2 elementy).                                                                                                                                                   2 pkt

- odwagi, która nie cofa się przed niczym, odrzuca lęk przed śmiercią, mimo ogromnego zagrożenia,

- determinacji w chęci ratowania swojej społeczności,

- otrzymanego wsparcia ("nić Ariadny").

 

3. Jakim władcą był Edyp? W oparciu o prolog, epeisodion I, stasimon I.                                                                                                       5 pkt

- szanowany i doceniany za to, co już uczynił dla Teb (uratowanie miasta przed Sfinksem dzięki rozwiązaniu zagadki),

- wrażliwy na krzywdę innych, zwłaszcza swoich poddanych,

- przedsiębiorczy (już wysłał Kreona do wyroczni, żeby się dowiedzieć, jakie są przyczyny zarazy pustoszącej miasto),

- był też dociekliwy i to był również istotny motyw wysłania Kreona do wyroczni (co się powtarza, gdyż wcześniej docie-

  kliwość spowodowała, że udał się z Koryntu do wyroczni, po czym opuścił swoje miasto na zawsze),

- dociekliwość wiąże się też z konsekwencją, a nawet zawziętością i zdeterminowaniem,

- jest świadomy swojej pozycji i uznania, stąd bierze się jego duma i pewność siebie,

- ojcowski wobec swoich poddanych, którzy przybywają do niego i proszą o wsparcie,

- jest surowy, zapowiada srogie kary dla tego, kto zabił Lajosa i dla tych, którzy ewentualnie chronią zabójcę,

 

4. Relacje między:

a) Edypem a Tyrezjaszem                                                                                                                                                                                           5 pkt

- Edyp zarzuca Tyrezjaszowi kłamstwa, oszukiwanie władcy,

- Tyrezjasz natomiast nie chce odpowiadać władcy, który odbiera to jako odmowę współpracy,

- starzec czuje się upokorzony i to czyni go jeszcze bardziej agresywnym w słowach,

- Edyp oskarża go więc o spiskowanie i straszy karą,

- nie okazuje szacunku dla jasnowidza i kapłana, nie zwraca uwagi na jego podeszły wiek,

- zdaje sobie sprawę, że Tyrezjasz jako ślepiec nie był w stanie sam podjąć działania przeciw władcy, więc przypuszcza,

  że spiskuje on razem z Kreonem,

- zachowuje się bardzo arogancko wobec kapłana, jest poirytowany i kieruje nim gniew,

- fakty przedstawiane przez Tyrezjasza brzmią dla niego tak nieprawdopodobnie, że zakłada z góry, iż starzec kieruje się

  złymi intencjami,

               

b) Edypem a Kreonem                                                                                                                                                                                                 5 pkt

- początkowo relacje między Edypem a Kreonem są dobre - wysyła swojego szwagra do wyroczni, więc darzy go zaufaniem,

- stosunek Edypa do Kreona jest pochodną jego relacji z Tyrezjaszem,

- twierdzi, że Kreon chce przejąć władzę i spiskuje przeciw niemu,

- historia z Lajosem jest wg Edypa pretekstem do zrzucenia winy na króla,

- sytuację, w jakiej się znalazł, interpretuje jako próby bezpodstawnych oskarżeń i ataków na władcę,

- Kreon natomiast broni się przed oskarżeniami i podaje m.in. taki argument, że jest usatysfakcjonowany swoją pozycją

  w państwie - ma duże wpływy, a jednocześnie nie ponosi żadnej odpowiedzialności.

 

 

SŁOWOTWÓRSTWO

1. Istnieje wyraz "pomoc", istnieją wyrazy z formantem "-ość", np. "starość", "złośliwość", ale nie ma wyrazu "pomocność".

 

FRAZEOLOGIA

1. Błąd: "Wypominają jego dobre czyny", raczej "przypominają o jego dobrych czynach"; wypominamy to, co złe.

 

ORTOGRAFIA

1. "Dążyć" a "darzyć" ("Ludność darzy Edypa ogromnym szacunkiem") - "darzyć", bo "dar".

2. Niektóre błędy ortograficzne są niebezpieczne i niewychowawcze, np. użycie zamiast czasownika "zabić", wyrazu "zapić".

 

INTERPUNKCJA

1. Przed spójnikiem "by" zawsze dajemy przecinek: "Zrobił wszystko, by im pomóc".

 

25 - 23 = bdb

22 - 19 = db

18 - 15 = dst

14 - 10 = dop

  9 -   0 = ndst