CYFROPOL

język polski przed maturą

KSIĄŻKI OTWIERAJĄ W MAGICZNY SPOSÓB PRZESZŁOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ, SĄ PO STRONIE ŻYCIA, NAWET JEŚLI OPISUJĄ ŚMIERĆ. OTWIERAJĄ OCZY KU PRAWDZIE, CHOCIAŻ BARDZO INTENSYWNIE PRZYGLĄDAJĄ SIĘ KŁAMSTWU.  A SŁOWA - TO WODA ŻYCIA, W KTÓREJ JESTEŚMY ZANURZENI I Z KTÓREJ PIJEMY - CIĄGLE NIENASYCENI.

                                                                            

Przed maturą!

JĘZYK POLSKI

Pomysły na lekcje ...

JĘZYK POLSKI

Testy, sprawdziany, ...

JĘZYK POLSKI

Stwórz swoją www

Adam Asnyk, Daremne żale

DLA UCZNIÓW

DLA NAUCZYCIELI

Biografia autora

Biografia autora


Daremne żale - próżny trud,

Bezsilne złorzeczenia!

Przeżytych kształtów żaden cud

Nie wróci do istnienia.

 

Świat wam nie odda, idąc wstecz,

Znikomych mar szeregu -

Nie zdoła ogień ani miecz

Powstrzymać myśli w biegu.

 

Trzeba z żywymi naprzód iść,

Po życie sięgać nowe...

A nie w uwiędłych laurów liść

Z uporem stroić głowę.

 

Wy nie cofniecie życia fal!

Nic skargi nie pomogą -

Bezsilne gniewy, próżny żal!

Świat pójdzie swoją drogą.

 

                                  1877

      Teza interpretacyjna

    

     Wiersz jest zwrócony ku przyszłości. Podmiot liryczny uświadamia pokoleniu zapatrzonemu w przeszłość, że jego czas już minął i nie ma odwrotu przed podążaniem z biegiem wydarzeń. 

     Jest to wiersz skierowany przeciw epigonom romantyzmu oraz przeciw kurczowemu trzymaniu się systemowi wartości, który musi być zastąpiony nowym.

 

Argumentacja w połączeniu z analizą tekstu

 

     Istotną rolę odgrywa w wierszu adresat liryczny, wskazywany za pomocą zaimka osobowego "wy" w mianowniku i celowniku ("wam"). Poeta nie nadużywa tego zaimka, gdyż pojawia się on tylko dwukrotnie, natomiast zarówno w formach nominalnych (rzeczownikowych), jak i bezokolicznikowych wyraźne jest owo ukierunkowanie wypowiedzi do adresata - pokolenie odchodzące, uparcie trzymające się przeszłości, oczekujące wciąż dowartościowania i hołdów, o których najwyższy czas zapomnieć.

     Istotną funkcję wzmacniającą apelatywność wypowiedzi pełni rytmika (na przemian ośmio- i  siedmiozgłoskowiec, z regularną średniówką po piątej sylabie w przypadku wersu ośmiozgłoskowego), a także kształ składniowy - krótkie, komunikatywne zdania, paralelizmy składniowe jak gdyby utrwalające przesłanie: "Daremne żale - próżny trud / Bezsilne złorzeczenia ...").