CYFROPOL

język polski przed maturą

KSIĄŻKI OTWIERAJĄ W MAGICZNY SPOSÓB PRZESZŁOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ, SĄ PO STRONIE ŻYCIA, NAWET JEŚLI OPISUJĄ ŚMIERĆ. OTWIERAJĄ OCZY KU PRAWDZIE, CHOCIAŻ BARDZO INTENSYWNIE PRZYGLĄDAJĄ SIĘ KŁAMSTWU.  A SŁOWA - TO WODA ŻYCIA, W KTÓREJ JESTEŚMY ZANURZENI I Z KTÓREJ PIJEMY - CIĄGLE NIENASYCENI.

                                                                                                                                                                                                          

Kontakt:

polonista@cyfropol.eu

Polityka prywatności

Adam Asnyk, Daremne żale

DLA UCZNIÓW

DLA NAUCZYCIELI

Biografia autora

Biografia autora


Daremne żale - próżny trud,

Bezsilne złorzeczenia!

Przeżytych kształtów żaden cud

Nie wróci do istnienia.

 

Świat wam nie odda, idąc wstecz,

Znikomych mar szeregu -

Nie zdoła ogień ani miecz

Powstrzymać myśli w biegu.

 

Trzeba z żywymi naprzód iść,

Po życie sięgać nowe...

A nie w uwiędłych laurów liść

Z uporem stroić głowę.

 

Wy nie cofniecie życia fal!

Nic skargi nie pomogą -

Bezsilne gniewy, próżny żal!

Świat pójdzie swoją drogą.

 

                                  1877

      Teza interpretacyjna

    

     Wiersz jest zwrócony ku przyszłości. Podmiot liryczny uświadamia pokoleniu zapatrzonemu w przeszłość, że jego czas już minął i nie ma odwrotu przed podążaniem z biegiem wydarzeń. 

     Jest to wiersz skierowany przeciw epigonom romantyzmu oraz przeciw kurczowemu trzymaniu się systemowi wartości, który musi być zastąpiony nowym.

 

Argumentacja w połączeniu z analizą tekstu

 

     Istotną rolę odgrywa w wierszu adresat liryczny, wskazywany za pomocą zaimka osobowego "wy" w mianowniku i celowniku ("wam"). Poeta nie nadużywa tego zaimka, gdyż pojawia się on tylko dwukrotnie, natomiast zarówno w formach nominalnych (rzeczownikowych), jak i bezokolicznikowych wyraźne jest owo ukierunkowanie wypowiedzi do adresata - pokolenie odchodzące, uparcie trzymające się przeszłości, oczekujące wciąż dowartościowania i hołdów, o których najwyższy czas zapomnieć.

     Istotną funkcję wzmacniającą apelatywność wypowiedzi pełni rytmika (na przemian ośmio- i  siedmiozgłoskowiec, z regularną średniówką po piątej sylabie w przypadku wersu ośmiozgłoskowego), a także kształ składniowy - krótkie, komunikatywne zdania, paralelizmy składniowe jak gdyby utrwalające przesłanie: "Daremne żale - próżny trud / Bezsilne złorzeczenia ...").