CYFROPOL

język polski przed maturą

KSIĄŻKI OTWIERAJĄ W MAGICZNY SPOSÓB PRZESZŁOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ, SĄ PO STRONIE ŻYCIA, NAWET JEŚLI OPISUJĄ ŚMIERĆ. OTWIERAJĄ OCZY KU PRAWDZIE, CHOCIAŻ BARDZO INTENSYWNIE PRZYGLĄDAJĄ SIĘ KŁAMSTWU.  A SŁOWA - TO WODA ŻYCIA, W KTÓREJ JESTEŚMY ZANURZENI I Z KTÓREJ PIJEMY - CIĄGLE NIENASYCENI.

                                                                                                                                                                                                          

Kontakt:

polonista@cyfropol.eu

Polityka prywatności

KLASA 1 T

Lekcje

Testy - wymagania

Testy - wyniki

POW

Kartkówka - archetypy, związki frazeologiczne, Edyp

Gr. A

1. Historia Syzyfa - czego jest archetypem:                                                                                                                               5 pkt

- był dobrze przyjmowany przez bogów, gościł na ich ucztach,

- jednak wynosił tajemnice, za co został ukarany śmiercią,

- uwięził Thanatosa,

- wydostał się też z Hadesu, twierdząc, że żona nie pochowała jego ciała,

- kara - wieczne wtaczanie głazu, który wciąż spada ("syzyfowa praca"),

- archetyp próby oszukania bogów i śmierci,

- archetyp ciężkiej pracy, która nie przynosi efektów, jest bezużyteczna (tak też postrzegać można ludzkie  życie, jako absurdalne, bezcelowe, wypełnione trudem, który nie przynosi żadnych efektów).

 

2. Dwa przykłady związków frazeologicznych z wyjaśnieniem ich znaczeń                                                                         6 pkt

a) mitologia

    - "syzyfowa praca" - praca, która nie ma końca i nie przynosi żadnych efektów,

    - "pięta Achillesa" - czuły punkt, słabe miejsce, jakaś słabość człowieka,

    - "być w objęciach Morfeusza",

    - "koń trojański",

b) historia:

    - "pójść do Canossy" - ukorzyć się przed kimś, nad kim chciało się mieć dominację,

    - "miecz Damoklesa" - bliskie niebezpieczeństwo,

c) obserwacja przyrody:

    - "podrzucić kukułcze jajo" - pozbyć się jakiegoś zadania do wykonania, którym musi się zająć ktoś inny,

    - "przepaść jak kamień w wodę" - nagle zniknąć, bez śladu i nie pojawić się ponownie,

    - "rosnąć / wyrastać jak grzyby po deszczu" - pojawiać się nagle i w dużej ilości,

    - "czerwony jak burak" - opis wyglądu człowieka, który się zaczerwienił z powodu wstydu.

 

3. Etymologia pojęcia "tragedia"                                                                                                                                                   2 pkt

- gr. "tragos" - kozioł, "ode" - pieśń; "pieśń kozła"

- związek z dionizjami, uroczystościami ku czci Dionizosa, boga winnej latorośli.

 

4. Pojęcie "konflikt tragiczny"                                                                                                                                                          1 pkt

- konflikt racji,

- wybór którejkolwiek z racji prowadzi do katastrofy.
    

5. Relacje między Edypem a Tyrezjaszem                                                                                                                                  6 pkt

- Edyp zarzuca Tyrezjaszowi kłamstwa, oszukiwanie władcy,

- Tyrezjasz natomiast nie chce odpowiadać władcy, który odbiera to jako odmowę współpracy,

- starzec czuje się upokorzony i to czyni go jeszcze bardziej agresywnym w słowach,

- Edyp oskarża go więc o spiskowanie i straszy karą,

- nie okazuje szacunku dla jasnowidza i kapłana, nie zwraca uwagi na jego podeszły wiek,

- zdaje sobie sprawę, że Tyrezjasz jako ślepiec nie był w stanie sam podjąć działania przeciw władcy, więc przypuszcza,

  że spiskuje on razem z Kreonem,

- zachowuje się bardzo arogancko wobec kapłana, jest poirytowany i kieruje nim gniew,

- fakty przedstawiane przez Tyrezjasza brzmią dla niego tak nieprawdopodobnie, że zakłada z góry, iż starzec kieruje się

  złymi intencjami,

 

Gr. B

1. Historia Tezeusza - czego jest archetypem:                                                                                                                          5 pkt

- postanowił uratować Ateny przed koniecznością składania ofiar królowi Krety Minosowi (siedem dziewcząt i siedmiu chłopców było corocznie zjadanych przez syna Minosa - Minotaura),

- jest więc archetypem odwagi i siły,

- otrzymał wsparcie od Ariadny ("nić Ariadny") - bez tej pomocy by sobie nie poradził,

- jest więc archetypem młodzieńca, który podejmuje się zadań niezwykle niebezpiecznych i otrzymuje konieczne wsparcie,

- znaczący jest jego powrót z Krety - zapomniał zmienić żagiel, wskutek czego zrozpaczony ojciec rzucił się do morza,

- jest zatem archetypem braku pełnej odpowiedzialności, młodzieńczej lekkomyślności.

 

2. Dwa przykłady związków frazeologicznych z wyjaśnieniem ich znaczeń                                                                           6 pkt

a) Biblia:

    - "hiobowe wieści" - wiadomości o zaistniałych nieszczęściach,

    - "od Annasza do Kajfasza" - szukać bezskutecznie pomocy,

 

b) literatura, kultura:

    - "młodzi gniewni" - o zbuntowanej młodzieży,

 

c) obserwacja codzienności:

    - "mieć węża w kieszeni" - być skąpym,

    - "siedzieć jak mysz pod miotłą" - być cichym, spokojnym, nie wychylać się,

    - "między młotem a kowadłem" - być w trudnej sytuacji,

    - "blady jak ściana" - określenie wyglądu człowieka, który pod wpływem emocji staje się drastycznie blady.

 

3. Efekty akustyczne w teatrze greckim były uzyskiwane dzięki masce oraz konstrukcji obiektu teatralnego              1 pkt

 

4. Pojęcie "katharsis"                                                                                                                                                                    2 pkt

- oczyszczenie,

- wzbudzenie uczuć litości i trwogi, a następnie uwolnienie od tych emocji.                    

 

5.  Relacje między Edypem a Kreonem                                                                                                                                    6 pkt

- początkowo relacje między Edypem a Kreonem są dobre - wysyła swojego szwagra do wyroczni, więc darzy go zaufaniem,

- stosunek Edypa do Kreona jest pochodną jego relacji z Tyrezjaszem,

- twierdzi, że Kreon chce przejąć władzę i spiskuje przeciw niemu,

- historia z Lajosem jest wg Edypa pretekstem do zrzucenia winy na króla,

- sytuację, w jakiej się znalazł, interpretuje jako próby bezpodstawnych oskarżeń i ataków na władcę,

- Kreon natomiast broni się przed oskarżeniami i podaje m.in. taki argument, że jest usatysfakcjonowany swoją pozycją

  w państwie - ma duże wpływy, a jednocześnie nie ponosi żadnej odpowiedzialności.

 

 

20 - 18 = bdb

17 - 15 = db

14 - 12 = dst

11 -   8 = dop

  7 -   0 = ndst