CYFROPOL

język polski przed maturą

KSIĄŻKI OTWIERAJĄ W MAGICZNY SPOSÓB PRZESZŁOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ, SĄ PO STRONIE ŻYCIA, NAWET JEŚLI OPISUJĄ ŚMIERĆ. OTWIERAJĄ OCZY KU PRAWDZIE, CHOCIAŻ BARDZO INTENSYWNIE PRZYGLĄDAJĄ SIĘ KŁAMSTWU.  A SŁOWA - TO WODA ŻYCIA, W KTÓREJ JESTEŚMY ZANURZENI I Z KTÓREJ PIJEMY - CIĄGLE NIENASYCENI.

                                                                            

Przed maturą!

JĘZYK POLSKI

Pomysły na lekcje ...

JĘZYK POLSKI

Testy, sprawdziany, ...

JĘZYK POLSKI

Stwórz swoją www

Lekcje

Testy - wymagania

Testy - wyniki

POW

Kartkówka - archetypy, związki frazeologiczne, Edyp

 1. Definicja związku frazeologicznego i jakiś przykład ilustrujący to, co się dzieje ze znaczeniami.                             2 pkt

- związek wyrazów, którego znaczenie nie musi wynikać ze znaczeń pojedynczych wyrazów,

- "pięta Achillesa" - pięta - część anatomiczna ciała, Achilles - grecki heros; połączenie tych dwóch elementów

   oznacza słaby punkt, nie składa się więc ze znaczeń pojedynczych wyrazów.

 

2. Dwa przykłady związków frazeologicznych z wyjaśnieniem ich znaczeń                                                                        10 pkt

 

mitologia

    - "syzyfowa praca" - praca, która nie ma końca i nie przynosi żadnych efektów,

    - "pięta Achillesa" - czuły punkt, słabe miejsce, jakaś słabość człowieka,

    - "być w objęciach Morfeusza",

    - "koń trojański",

 

Biblia:

    - "hiobowe wieści" - wiadomości o zaistniałych nieszczęściach,

    - "od Annasza do Kajfasza" - szukać bezskutecznie pomocy,

 

historia:

    - "pójść do Canossy" - ukorzyć się przed kimś, nad kim chciało się mieć dominację,

    - "miecz Damoklesa" - bliskie niebezpieczeństwo,

 

literatura, kultura:

    - "młodzi gniewni" - o zbuntowanej młodzieży,

 

obserwacja przyrody:

    - "podrzucić kukułcze jajo" - pozbyć się jakiegoś zadania do wykonania, którym musi się zająć ktoś inny,

    - "przepaść jak kamień w wodę" - nagle zniknąć, bez śladu i nie pojawić się ponownie,

    - "rosnąć / wyrastać jak grzyby po deszczu" - pojawiać się nagle i w dużej ilości,

    - "czerwony jak burak" - opis wyglądu człowieka, który się zaczerwienił z powodu wstydu.

 

obserwacja codzienności:

    - "mieć węża w kieszeni" - być skąpym,

    - "siedzieć jak mysz pod miotłą" - być cichym, spokojnym, nie wychylać się,

    - "między młotem a kowadłem" - być w trudnej sytuacji,

    - "blady jak ściana" - określenie wyglądu człowieka, który pod wpływem emocji staje się drastycznie blady.

 

3. Cechy tragedii greckiej:                                                                                                                                                       6 pkt

- utwór o tematyce poważnej,

- przedstawia wydarzenia związane z mitami,

- konflikt jednostki z siłami wyższymi (losem, bogami, prawem),

- konflikt ten kończy się katastrofą,

- sytuacja tragiczna to sytuacja wyboru, w obliczu którego staje bohater - każda opcja prowadzi do katastrofy,

- bohater jest uwikłany w winę tragiczną (hamartia),

- ironia tragiczna - splot wydarzeń, które bohater ocenia jako pozytywne, a ich bieg prowadzi do klęski,

- występuje w niej chór,

- budowa: prolog, epeisodia, stasimony, exodos,

- katharsis (oczyszczenie z uczuć litości i trwogi),

- zasada "decorum", czyli stosowności (brak scen komediowych).

 

4. Etymologia wyrazu "tragedia":                                                                                                                                            2 pkt

- gr. "tragos" - kozioł, ode - pieśń,

- pieśń kozła, związek z kultem Dionizosa - podczas procesji na jego cześć przebierano się za pół-kozłów,

  pół-ludzi i intonowano pieśni ku jego czci.

 

5. Relacje między Edypem a Tyrezjaszem  oraz Edypem a Kreonem                                                                           5 pkt

- Edyp zarzuca Tyrezjaszowi kłamstwa, oszukiwanie władcy,

- Tyrezjasz natomiast nie chce odpowiadać władcy, który odbiera to jako odmowę współpracy,

- starzec czuje się upokorzony i to czyni go jeszcze bardziej agresywnym w słowach,

- Edyp oskarża go więc o spiskowanie i straszy karą,

- nie okazuje szacunku dla jasnowidza i kapłana, nie zwraca uwagi na jego podeszły wiek,

- zdaje sobie sprawę, że Tyrezjasz jako ślepiec nie był w stanie sam podjąć działania przeciw władcy, więc przypuszcza,

  że spiskuje on razem z Kreonem,

- zachowuje się bardzo arogancko wobec kapłana, jest poirytowany i kieruje nim gniew,

- fakty przedstawiane przez Tyrezjasza brzmią dla niego tak nieprawdopodobnie, że zakłada z góry, iż starzec kieruje się

  złymi intencjami,

- początkowo relacje między Edypem a Kreonem są dobre - wysyła swojego szwagra do wyroczni, więc darzy go zaufaniem,

- stosunek Edypa do Kreona jest pochodną jego relacji z Tyrezjaszem,

- twierdzi, że Kreon chce przejąć władzę i spiskuje przeciw niemu,

- historia z Lajosem jest wg Edypa pretekstem do zrzucenia winy na króla,

- sytuację, w jakiej się znalazł, interpretuje jako próby bezpodstawnych oskarżeń i ataków na władcę,

- Kreon natomiast broni się przed oskarżeniami i podaje m.in. taki argument, że jest usatysfakcjonowany swoją pozycją

  w państwie - ma duże wpływy, a jednocześnie nie ponosi żadnej odpowiedzialności.

 

 

 

25 - 22 = bdb

21 - 19 = db

18 - 15 = dst

14 - 10 = dop

  9 -   0 = ndst